چگونه با آمار دروغ بگوییم
امیر رفاهی

امیر رفاهی

معرفی کتاب چگونه با آمار دروغ بگوییم

«چگونه با آمار دروغ بگوییم» نام کتابی به ترجمه و تالیف حسین راهداری است. در اصل این کتاب برداشتی از کتابی با همین نام (how to lie with statistics) نوشته دارل هاف است و طبق گفته نویسنده، با توجه به اینکه کتاب در سال 1954 نوشته شده و تفاوت هایی در مثال های آن با جامعه ایران وجود دارد، وی کتاب را به نوعی بومی سازی کرده است. این کتاب به زبان ساده به ما آموزش میدهد که چگونه فریب آمار رسانه ها را نخوریم و بتوانیم آنها را تحلیل کنیم.

راهداری در مقدمه کتابش هدف نگارش این کتاب را اینگونه شرح میدهد:

هدف اصلی کتاب پیش رو ، فراهم کردن آگاهی و دانش در حوزه آمار به زبان ساده برای مخاطب عادی بوده است تا او بتواند بدون ترس از اعداد و آمارها، انها را ببیند، تحلیل کند و به عبارتی «سره را از ناسره تشخیص دهد».

معرفی کتاب چگونه با آمار دروغ بگوییم

همواره در این وبسایت کوشش کردیم تا به معرفی کتب مفید و درخور توجه گوناگون بپردازیم ، از رمان گرفته تا کتاب توسعه شخصی ، از شازده کوچولو گرفته تا عقاید یک دلقک و از بیگانه البر کامو تا اثر مرکب دارن هاردی ، و بی شک ایرادات بسیاری داشته ایم و داریم. اما همواره تلاش کردیم که در حد توان خودمان به سطح مطالعه جامعه بیافزاییم. اما امروز سراغ کتابی متفاوت تر از همیشه آمدیم.

کتابی که با نثر روان و ساده و مثال های بسیارش میخواهد به مخاطب عام که شاید حتی هیچ دانشی از علم آمار ندارد ، یاد بدهد که چگونه فریب آمار های مغرضانه و دستکاری شده را نخورد و بتواند با خود یک دو دو تا چهارتا ساده بکند یا به قول نویسنده کتاب سره را از ناسره تشخیص دهد.

چه بخواهیم چه نخواهیم امروزه توسط آمارها احاطه شدیم و آمارها در حال شکل دادن به افکار و طرز تفکر ما در موضوعات مختلف هستند اما چگونه باید درستی یا نادرستی آنها را تشخیص دهیم؟ این دقیقا سوالی است که «چگونه با آمار دروغ بگوییم» قرار است به آن پاسخ دهد. فرم کلی این کتاب به این شکل است که در اول هر فصل سوالات و عناوین مهم مطرح میشود و در طول فصل به آنها پاسخ داده می شود. در ادامه موضوع هر 9 فصل کتاب و چند نمونه از این سوالات را مشاهده میکنیم.

 

همچنین بخوانید:

معرفی کتاب تختخوابت را مرتب کن

 

از کتاب «چگونه با آمار دروغ بگوییم» چه می آموزیم؟

فصل اول: مقدمه

  • آمار بیش از آن چیزی که فکر می کنید با زندگی روزمره ما آمیخته شده است.
  • آمارها گاه به شکل درستی بیان نمی شوند و گاه حتی وقتی که به شکل درست بیان می شوند، آنگونه که درست است ، برداشت نمیشوند.

فصل دوم : آمارگیری های مغرضانه و جهت دار

در این فصل به روش و ترفند های کج بنا کردن یک مطالعه آماری پرداخته شده است.

  • نمونه آماری جیست؟
  • مشخصات نمونه آماری درست چیست؟
  • چگونه می شود که هر روز این همه آمار درباره میزان مطالعه روزانه و یا کار مفید مردم ایران اعلام میشود ، اما تا به حال یکبار هم از ما در مورد آنها  سوال نکرده اند؟

فصل سوم : بازی با لغات و تعاریف

 با مطالعه این فصل متوجه می شویم که زبان یک رابطه تعریفی است و نه ذاتی و این مشخصه از زبان را در علم آمار بررسی میکنیم.

  • جایگاه زبان و واژه های آن در بحث آمار چیست؟
  • چرا تعریف هوای خوب برای یک سوئدی ، معنای متفاوتی با یک مصری یا یک ایرانی دارد؟
  • در یک جامعه خوشبختی سود اقتصادی و ثروت بیشتر است و در جامعه دیگر ، دیدار خانه خدا و یا رفتن به کربلا. در این صورت چگونه میتوان میزان خوشبختی آنها را قیاس کرد؟

 

همچنین بخوانید:

معرفی کتاب قورباغه ات را قورت بده

 

فصل چهارم: مهندسی ارائه تصاویر دلخواه از واقعیت

در این فصل از «چگونه با آمار دروغ بگوییم» می آموزیم نیمه پر یا نیمه خالی لیوان هر دو یک واقعیت را بیان میکنند اما احساسات متفاوتی را برمی انگیزند. در آمار نیز میشود با عوض کردن زاویه نگاه کردن، شکل متفاوتی از واقعیت را نشان داد.

  • میانگین موجود فریبکاری است.
  • چرا عدد میانه از میانگین حاوی اطلاعات بهتر و دقیق تری است؟
  • هرگاه آمار کلی شنیدید ، آمار تفکیک شده آن را هم مطالبه کنید.
  • دقت بالا بسیار محسور کننده است، گول آن را نخورید.

فصل پنجم : بازی با علت و معلول ها

از کاربرد های آمار، میتوان به تحقیق در مورد اینکه دو اتفاق چقدر بهم ارتباط دارند نام برد، یکی از این رابطه ها «علت و معلول» است که در یک آمار مغرضانه میتوان با علت و معلولی معرفی کردن رابطه ی دو پدیده که در یک زمان رخ داده اند و شاید حتی هیچ ارتباطی باهم نداشته باشند، از آن سو استفاده کرد.

  • آیا وقتی دو پدیده همزمان اتفاق می افتند ، علت و معلول هم هستند؟
  • آیا افزایش دستگیری دزدها به معنای افزایش دزدی است؟
  • یک زمانی تخم مرغ علت وجود مرغ است و یک زمان برعکس!

فصل ششمِ چگونه با آمار دروغ بگوییم : هیاهو برای هیچ

  • هوش چیست که آن را با آزمون هوش اندازه بگیرند؟
  • کدامیک باهوش ترن : رتبه اول کنکور هنر یا رتبه اول کنکور ریاضی؟
  • آیا فساد، شادی و خوشبختی تا رقم اعشار قابل اندازه گیری و امتیاز دهی هستند؟

فصل هفتم : اعداد وصله پینه شده با چاشنی پنهانکاری

در فصل هفتم پی میبریم که یکی از ترفند های رایج در آمارگیری ، پنهانکاری و وصله پینه کردن اعداد و واژه ها است. در واقع با پنهانکاری، موضوعات فرعی را به جای موضوع اصلی نشان میدهند.

  • پنهانکاری نوعی دروغگویی است.
  • بازی محبوب انتخاباتی «قبل از من و بعد از من»
  • وقتی اعلام میشود که درآمد سرانه کشوری صد دلار است، منظور چیست؟

 

همچنین بخوانید:

زندگینامه و بهترین آثار صادق هدایت

 

فصل هشتم : حقه بازی با نمودار ها

این فصل در مورد نمودار هاست، اینکه چطور افراد میتوانند بجای تسهیل کردن انتقال داده ها با نمودار از آن سو استفاده کنند و ما چگونه این سو استفاده را تشخیص دهیم.

چگونه با آمار دروغ بگوییم

چگونه با آمار دروغ بگوییم

  • نمودارها ابزار مفیدی برای انتقال مفاهیم هستد و همینطور ابزار مفیدی برای فریبکاری.
  • در یک نمودار ، مقیاس واحدهای محورهای افقی و عمودی باید برابر باشند.

فصل نهم : چگونه با آمار فریب نخوریم

آخرین و مهمترین فصل کتاب است و به ما آموزش می دهد که چطور با پنج سوال ، پی ببریم که آیا با یک آمار واقعی روبه رو هستم یا آماری که قصد و غرض و دروغ در آن دخیل بوده است.

  • با این پنج سوال ساده میتوان آمارها را تحلیل کرد و سره را از ناسره تشخیص داد.

جمع بندی و سخن پایانی

در این مقاله از وبسایت یومن به معرفی کتاب «چگونه با آمار دروغ بگوییم» به ترجمه و تالیف حسین راهداری پرداخیتم. این کتاب کوتاه و ساده میتواند به ما آموزش دهد که چطور فریب آمار های غیر واقعی ای را نخوریم و آنها را تحلیل کنیم. یک بار مطالعه این کتاب خالی از لطف نیست و میتواند به ما دید باز تری نسبت به آمار ها بدهد.

در آخر خوشحال خواهیم شد اگر نظرت خودتان را در بخش کامنت با ما به اشتراک بگذارید.

شروع به تایپ کنید برای نوشته‌های که به‌دنبال آن هستید.