ملت عشق
امیر رفاهی

امیر رفاهی

معرفی و بررسی ملت عشق نوشته الیف شافاک

ملت عشق نام رمانی به قلم الیف شافاک است که در سال 2009 به صورت همزمان به زبان های ترکی و انگلیسی منتشر شد که توانست با فروش بیش از هفت صد هزار نسخه در ترکیه به پرفروش ترین کتاب تاریخ این کشور بدل شود. داستان اصلی کتاب حول محور شمس و مولانا و دوستی آنها در چرخش است. اندکی بعد از انتشار، این کتاب به فارسی ترجمه شد که مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت و به یکی از رمان های پرفروش در ایران تبدیل شد.

 

خلاصه کتاب ملت عشق

ملت عشق، روایتی با دو خط داستانی و پانزده راوی

رمان روایتگر دو خط داستانی در هم تنیده است. خط داستانی اول در سال 2008 رخ میدهد و روایتگر زندگی زنی چهل ساله و متاهل به نام «الا روبینشتاین» است که همراه سه فرزند و شوهرش در خانه ای در آمریکا زندگی میکنند. البته اخیرا رابطه آن ها سرد شده و الا گمان میکند که شوهرش به او خیانت کرده اما به او چیزی نمیگوید. همچنین الا به تازگی ویراستاری رمانی به نام «ملت عشق» را بر عهده گرفته که زمینه آشنایی وی با «عزیز» میشود که زندگی او را زیر و رو میکند.

اما خط داستانی دوم در حوالی سالهای 640 قمری و شهر «قونیه» واقع در ایران بزرگ (ترکیه کنونی) در جریان است. این خط حول محور زندگی شمس تبریزی که صوفی ای همواره در گردش است، و مولانا که در آن زمان موعظه عالمی بزرگ و خوانی مشهور است که مردم در قونیه برای او سر و دست میشکنند و روابط میان این دو در چرخش است.

اما نکته جذابی که از همان ابتدای رمان ملت عشق به آن بر میخوریم روایت داستان از دیدگاه چندین شخصیت مختلف است. به طوری که در طول داستان ما حرف ها و نقطه نظر های پانزده شخصیت را میبینیم که اختلاف های عقیدتی، شغل و جایگاه اجتماعی بسیار متفاوتی دارند.

 از فردی تهی دست که مبتلا به جزام است و مردم شهر میترسند که به او نزدیک شوند گرفته تا مولانا که برای گوش دادن به سخنانش تمام راه های شهر بسته میشود. از فردی متعصب به مذهب گرفته تا کسی که تمام روز را در مستی می گذراند. و بی شک استفاده از این طرز روایت داستانی تاثیر بسزایی در جذابیت و کشش داستان گذاشته است.

 

همچنین بخوانید:

بهترین رمان های ایرانی

 

نقد و بررسی ملت عشق، رمانی کلیشه ای و سطحی یا عمیق و آموزنده؟

بی شک ملت عشقِ شافاک به ما کمک می کند که بیش از پیش با دو گنجینه بزرگ ادب ایران زمین آشنا شویم ، البته باید اشاره کرد که وی آنقدر ها هم به روایت ریز واقعیات زندگی مولوی و شمس تبریزی (حداقل از نظر برخی منابع) پایبند نیست و حتی برخی قسمت ها تنها به علت زیبایی داستان اضافه شده اند و خبری از آنها در واقعیت نیست البته که گله ای نیست و لازم نیست از این بابت خیلی سخت گرفت به این علت که از یک «رمان» انتظار نمیرود که نقش یک کتاب تاریخی و مستند را ایفا کند.

اما نکته دیگر اینست که شافاک در رمانش تلاش میکند علاوه بر نوشتن رمان ، مفید واقع شود و بتواند درس هایی به مخاطب خود بیاموزد. این کار در داستان غالبا بر عهده «شمس» است، او که فردی کاملا متفاوت با انسان های دور و اطرافش است. نگاهی متفاوت به زندگی، خدا و جهان دارد و همواره در حال آموختن شیوه راستین زندگی و عشق به خداوند به دیگران است. از حکایت های مختلفش گرفته تا چهل قاعده ای که در طول تجربیات و سفرهای بسیارش در طول زندگی آموخته و طی داستان به ترتیب آنها را به مخاطب تحویل میدهد.

اما از این نظر که آیا نویسنده در این امر موفق ظاهر شده است یا خیر؟ ، اختلافات بسیاری وجود دارد حتی برخی کتاب را به خصوص در رابطه با داستان الا و عزیز مخرب میدانند. از آن طرف برخی میگوند از کتاب درس گرفته اند. عده ای از عمیق بودن، جذابیت و مهارت نویسنده سخن میگویند و عده ای دیگر از داستانی سطحی با شخصیت پردازی ضعیف و روایتی تکراری. به هر جهت این شما هستید که میتوانید با سلیقه خود هر رمانی را مورد سنجش قرار بدهید پس نه واجب است که نظر شما با دوستتان که رمانی را به شما معرفی کرده برابر باشد و نه یک منتقد در سطح وب، در آخر این شما هستید که تصمیم میگیرید کتابی را دوست داشته باشید یا خیر.

 

همچنین بخوانید:

پرفروش ترین کتاب های جهان

 

نام کتاب

این کتاب در زبان ترکی با نام «Aşk» به معنای «عشق» منتشر شد اما عنوان نسخه انگلیسی کتاب «The Forty Rules of Love» (چهل قاعده عشق) است که به چهل قاعده ای اشاره دارد که شمس در طول زندگی از سفر ها و تجربیاتش جمع آوری کرده و در طول داستان برای مخاطب عنوان میشود. اما در ایران این کتاب را بیشتر با نام «ملت عشق» میشناسند زیرا نخستین بار تحت این عنوان ترجمه و بر سر زبان ها افتاده است.

اما عنوان فارسی این کتاب از بیتی در مثنوی معنوی گرفته شده است (در مصراع اول «ملت» به مفهوم دین و مذهب به کار رفته است) :

ملت عشق از همه دین ها جداست    ،    عاشقان را ملت و مذهب خداست

 

بهترین ترجمه کتاب ملت عشق

ارسلان فصیحی در سال 1389 و تنها اندکی بعد از انتشار این کتاب به زبان ترکی، آن را ترجمه کرد. اما وزارت ارشاد، مجوز انتشار این کتاب را در سال 1394 صادر کرد. به عبارت دیگر اعتای حق چاپ به ملت عشق توسط وزارت ارشاد 5 سال به طول انجامید!

پس از استقبال مردم از کتاب، چندین مترجم دیگر به ترجمه آن پرداختند و نسخه های بسیاری از این کتاب با همان عنوان «ملت عشق» و برخی نیز با نام های «عشق»، «چهل قاعده عشق» و عناوین دیگر در بازار منتشر شد. اما کماکان میتوان ترجمه ارسلان فصیحی را بهترین و پرفروش ترین ترجمه کتاب دانست، سادگی ، شیوایی و تسلط مترجم بر زبان مبدا از مشخصه های این ترجمه هستند.

 

همچنین بخوانید:

معرفی کتاب مردی به نام اوه

 

الیف شافاک کیست؟

الیف شافاک یا الف شفق رمان نویسی ترکی-انگلیسی است که در اکتبر 1971 ، در فرانسه و از مادری ترک و پدری بریتانیایی متولد شد. او پس از جدا شدن والدینش همراه مادر به ترکیه آمد. شافاک در «دانشگاه فنی خاورمیانه» مشغول به تحصیل شد و مدرک لیسانس روابط بین الملل ، فوق لیسانس مطالعات زنان و دکتری علوم سیاسی دریافت کرد.

الیف شافاک نویسنده ملت عشق

الیف شافاک نویسنده ملت عشق

او اولین رمانش با نام «آناتولی ای برای چشم های بد» را در سال 1994 منتشر کرد و سه سال بعد رمانی با نام «پنهان» را به  چاپ رساند. الیف شافاک یکی از حامیان حقوق زنان است و در آثارش عرفان ، فلسفه و مضامین اجتماعی به چشم میخورد. کتاب های وی بارها نامزد و یا برنده جایزه های ادبی مختلف شده اند و بسیاری از رمان هایش به فروش و استقبال بالایی دست پیدا کرده اند. او تا به امروز 17 کتاب منتشر کرده که 11 مورد آنها رمان هستند. آثار وی شامل موارد زیر است.

  • «آناتولی ای برای چشمهای بد»  1994
  • «پنهان»  1997
  • «آینه‌های شهر»  1999
  • «مَحرم»  2000
  • «شپش پالاس»  2002
  • «برزخ»  2004»
  • «تقدس نخستین دیوانگی‌ها»  2004
  • «حرام‌زاده استانبول»  2006
  • «ملت عشق»  2010
  • «شرافت»  2011
  • «شیر سیاه»   2011
  • «اسکندر»  2011
  • «شمسپاره»  2012
  • «مرید معمار»  2014
  • «سه دختر حوا»  2016
  • «دقیقه و ۳۸ ثانیه در این دنیای عجیب»  2019

شما بگویید، ملت عشق را رمانی سطحی ، کلیشه ای میدانید یا کتابی جذاب، عمیق و آموزنده؟

شروع به تایپ کنید برای نوشته‌های که به‌دنبال آن هستید.