قمارباز اثر فیودور داستایوفسکی
امیر رفاهی

امیر رفاهی

معرفی کتاب قمارباز نوشته فیودور داستایوسفکی

قمارباز نام رمان کوتاهی به قلم نویسنده مشهور روسی ، فیودور داستایوسفکی است. او این رمان را در 45 سالگی و در مدت 26 روز نوشته است. داستایوسفکی در زمان نگارش «قمارباز» به علت بدهی های ناشی از قمار تحت فشار بوده و وابستگی خودِ او به رولت و قمار بوده که الهام بخش نوشتن این رمان کوتاه می شود. در این مقاله از یومن به معرفی این شاهکار کلاسیک خواهیم پرداخت.

داستان کلی کتاب قمارباز

قمارباز بیشتر از هر چیز داستان حرص و طمع است ، داستان وابستگی و عشق است، داستان قمار است. علاقه افراطی ژنرال به بلانش ، عشق عجیب الکسی به پولینا ، وابستگی الکسی به قمار و طمع بیش از حد مادربزرگ. اما داستایوسکی به بهترین شکل ممکن داستان را برای ما توصیف می کند، توصیف بی نقص او انقدر ما را در داستان فرو میبرد که ما حتی فکر اینکه همه اینها خیالات و نوشته های یک نویسنده در 26 روز است، از نظر ما گذر نمی کند.

کل داستان کتاب ، یادداشت های یک جوان به نام الکسی ایوانویچ است. و در واقع وی راوی داستان است . البته مشخص نیست که او چرا همه چیز را یادداشت می کند و چه کسی را مخاطب خود در نظر گرفته است. البته که سبک روایت از نگاه شخصیت اصلی یا بر اساس خاطرات و نوشته های وی بسیار رایج و متداول است منتها داستان به گونه ای شروع میشود که گویی مخاطب با محیط و شخصیت ها آشنایی قبلی داشته و حال منتظر ادامه ماجرا است. به گونه ای که در چند صفحه ابتدایی کتاب، نام شخصیت های بسیاری به گوشمان می رسد که البته در ادامه و در سِیر داستان با تمامی آنها آشناییت پیدا میکنیم.

پول و مادی گرایی انسانها یکی از مباحثی است که داستایوفسکی با ظرافت در قمارباز به آن پرداخته است. در داستان به وضوح تغییر رفتار افراد نسبت به کسی که پولی به دست آورده یا از دست داده است مشخص است ، شخصیت ها دوست دارند که فردی بمیرد تا ارثی به آنها برسد یا تنها برای پول با کسی ازدواج کنند و وقتی همان فرد پولش را از دست بدهد از او جدا میشوند.

قمارباز، داستان یک عشق جنون آمیز

از همان ابتدا به عشق جنون آمیز الکسی به پولینا و رابطه عجیب آنها برخورد میکنیم. الکسی، راوی داستان ، به روایت خودش فردی تحصیل کرده و نجیب زاده است و پولینا دختر خوانده ژنرال است. در داستان این پولینا است که به الکسی میگوید برای او قمار کند و سبب شروع اعتیاد او به قمار میشود. انطور که الکسی روایت می کند، او انقدر پولینا را دوست دارد که اگر او درخواست کند خودش را از دره پایین بیاندازد ، او بی درنگ این کار را انجام خواهد داد. در قسمتی از کتاب میخوانیم:

میان ما رابطه‌ی عجیبی برقرار شده است که با توجه به نخوت و نفرتی که در رفتارش نسبت به همه آشکار است از بسیاری جهات برای من نامفهوم است. مثلا می‌داند که من دیوانه‌وار دوستش دارم و حتی اجازه می‌دهد که از این عشق سودایی برایش حرف بزنم. و البته هیچ‌چیز بیش از همین آزاد گذاشتن من، که بی‌هیچ مانع یا ملاحظه‌ای از عشق خود با او حرف بزنم، گواه نفرتش از من نیست.

 

همچنین بخوانید:

معرفی کتاب بیگانه اثر آلبر کامو

 

زندگی یک قمار است.

مسئله قمار در رمان قمارباز

مسئله قمار در رمان قمارباز

اما از اسم داستان نیز پیداست که کتاب به طور ویژه به مسئله قمار نیز پرداخته است. اینکه چطور افراد یک شبه ده ها برابر پولی که مدت ها برای بدست آوردن آن کار کرده اند را بدست می آورند و در یک ثانیه همه ی آن را از دست میدهند. چطور همه چیز را به شانس و اقبال میسپارند و فقط نظاره گر آن هستند. انگار زندگی در نگاه داستایوفسکی همانند قمار است، قماری که انسان فقط میتواند انتخاب کند و گردانه را بچرخاند و نکته جالب توجه در قمارباز این است که اتفاقات بنیادین کتاب ، اکثرا پس از زمانی که یکی از شخصیت ها از قمارخانه برگشته رخ میدهد. گویی هر بار در قمارخانه چگونگی ادامه زندگیشان رقم میخورد.

در قمار شاید افراد در یک روز صد برابر پول خود را بدست آوردند ولی چرا آنرا دویست برابر نکنند؟ و همین طمع است که وابستگی را در فرد قمارباز به وجود می آورد. امکان ندارد که او بعد از دو یا حتی صد برابر شدن پولش خارج شود، او انقدر ادامه میدهد که بلاخره تمام پول خود را ببازد. و البته داستان طمع به همین جا ختم نمی شود ، فرد قمارباز با خود فکر میکند که پولی را به بازی بیاورد تا مبلغی که باخته را جبران کند ، ولی باز هم میبازد و باز میبازد و آنقدر این بازی را ادامه میدهد که روزی تمام زندگی اش را قمار کرده و آنرا نیز میبازد، به همین جهت همان سکه اولی که بر آن شرط بسته میشود باعث شروع سِیر نابودی آن فرد است.

 

بهترین ترجمه قمارباز

قمارباز نخستین بار در سال 1327 توسط «جلال آل احمد» به فارسی برگرداننده شد. همانطور که چندین بار در همین سایت به این موضوع اشاره کردیم، ترجمه های آل احمد همواره با نقدهای بسیاری همراه بوده و نتوانسته رضایت اکثریت را جلب کند، البته این موضوع با توجه به اینکه سالها از زمان این ترجمه گدشته و نثر و رسم و خط فارسی نیز دچار تغییراتی شده و از همه مهمتر اینکه این ترجمه از فرانسوی به فارسی ترجمه شده (یعنی ترجمه ی یک ترجمه!) قابل درک خواهد شد.

اما از ترجمه های خوب و روان این کتاب میتوان به ترجمه «سروش حبیبی»، مترجم مطرح و خوش سابقه اشاره کرد که توسط نشر چشمه به چاپ رسید. ترجمه منتقد و مترجم نام آشنا ، «صالح حسینی» در نشر نیلوفر و ترجمه «حمیدرضا آتش برآب» در نشر علمی فرهنگی اشاره کرد. آتش برآب از پژوهشگران زبان و ادبیات روسی بوده و از این رو ترجمه وی یکی از بهترین ترجمه های کتاب قمارباز به حساب می آید.

 

همچنین بخوانید:

پرفروش ترین کتاب های جهان

 

فیودور داستایوفسکی

فیودور داستایوفسکی

فیودور داستایوفسکی نویسنده کتاب قمارباز

فیودور داستایوفسکی نویسنده مشهور و تاثیرگذار روس بود. وی زاده نوامبر 1821 بوده و در ابتدا برای امر معاش به ترجمه آثار می پرداخته. بسیاری داستایوفسکی را به علت روانکاوی و بررسی روانی شخصیت ها در داستان های خود ، بهترین نویسنده روان شناختی جهان به حساب می آورند. اکثر داستان های او روایتگر سرگدشت افرادی روان پریش و عصیان زده بوده و منتقدان بارها او را به خاطر شخصیت های زنده و طبیعی داستان هایش تحسین کرده اند.

زندگینامه ، دیدگاها و معرفی آثارِ بزرگِ داستایوفسکی نیازمند مقاله ای بسیار طویل یا حتی کتابی مستقل بوده و از اهداف و حوصله ی این مقاله خارج است. موارد ذیل تنها عناوین آثار داستایوفسکی بوده و در آینده در مقاله ای به صورت مستقل به معرفی این آثار خواهیم پرداخت.

  • (۱۸۴۶) بیچارگان
  • (۱۸۴۶) همزاد
  • (۱۸۴۷) خانم صاحبخانه
  • (۱۸۴۹) نیه توچکا (ناتمام)
  • (۱۸۵۹) رویای عمو
  • (۱۸۵۹) روستای استپانچیکو
  • (۱۸۶۱) آزردگان (تحقیر و توهین شدگان)
  • (۱۸۶۲) خاطرات خانه اموات
  • (۱۸۶۴) یادداشت‌های زیرزمینی
  • (۱۸۶۶) جنایت و مکافات
  • (۱۸۶۷) قمارباز
  • (۱۸۶۹) ابله
  • (۱۸۷۰) همیشه شوهر
  • (۱۸۷۲) جن‌زدگان
  • (۱۸۷۵) جوان خام
  • (۱۸۸۰) برادران کارامازوف 
شروع به تایپ کنید برای نوشته‌های که به‌دنبال آن هستید.